|
Yıldırımdan
Korunma
Sistemleri
; Birkaç
sene
öncesine
kadar
insanlar
yıldırım
iletkeninin
yüklemesiyle,
yapı
için
yıldırıma
karşı
yeterli
bir
koruma
sağlandığını
düşünüyorlardı.
Bu kısmi
koruma
şimdi
bir
takım
uyumlu
cihazlarla
desteklenmektedir.
Bu
cihazların
tasarlanma
amaçları
; direkt
yıldırım
çarpmalarına
karşı
korunma,
yapının
komşu
iki
nokta
arasındaki
tehlikeli
potansiyel
farklarından
kaçınma,
devre
tertibatı
ve
elektrik
iletkenleri
üzerindeki
indüksiyon
etkilerini
önleme
ve
network
hatları
üzerinde
taşınan
yüksek
voltajı
bastırmaktır.
Standart
NFC
17-100 :
Bu
standart
, mevcut
bilgi ve
teknikler
açısından
,
yeterli
korunmayı
sağlamak
için
gerekli
olan
düzenlemeleri
belirlemekte
ve bu
korunmayı
tesis
etmek
için
gerekli
olan
bilgileri
sağlamaktadır.
İlgilendiği
konular
-
Paratoner
Koruma
Yöntemi
-
Franklin
çubuğu
( Yakalama
Ucu
) ile
korunma
-
Faraday
Kafes
sistemi
ile
korunma
-
Gergi
Teliyle
Korunma
Paratonerle
Korunma
: Bu
sistemler
için ,
inceltilmiş
sivri
aktif
paratonerler
korunacak
olan
yapıların
en
yüksek
noktasına
yerleştirilmektedir.
Paratonerlerin
yere
olan
bağlantısı
en kısa
yol
aracılığı
ile
yapılmaktadır.
Sapladıkları
yıldırımdan
korunma
,
yerleştirildikleri
noktaya
ve bu
noktanın
çevre
yapılardan
olan
yüksekliğine
dayalı
olarak
değişmektedir.
‘’Uyarma
mesafesi‘’
prensibine
dayalı
olarak
elektro-geometrik
model
yöntemi
korunma
seviyesinin
güvenilir
olarak
hesaplanmasını
sağlamaktadır.
İyon
cihazlarına
uygun
aktif
paratonerler
de aynı
kuralları
takip
etmektedir
fakat
‘’uyarma
mesafesi’’
biraz
daha
iyileştirilmiştir
(1,5-3
katı
kadar) ,
çünkü
ark
gecikmesi
azaltılmıştır.
Bunların
avantajı
,
özellikle
düşük
yoğunluktaki
yıldırım
çarpmaları
söz
konusu
olduğunda
verimlilikte
yarattıkları
artış ve
ayrıca
yapabilirliği
bazen
çok zor
olan
durumlar
için
paratonerlerin
boylarında
bir
azalmayı
da
beraberinde
getirmesidir.
Faraday
Kafes
Metodu
İle
Yıldırımdan
Koruma
: Geniş
gözlü
bir
Faraday
kafesinin
binanın
tepesinde
kurulmasına
ve
toprakla
bağlantısının
sağlanmasına
dayalıdır.Çarpma
noktası
adı
verilen
yakalama
uçları
(0.50-2
m) çatı
etrafındaki
her
önemli
noktaya
(baca,çatı
üst
yapıları
.
vs.)monte
edilir.
Yıldırımdan
Korunma
sisteminin
seçimi
aşağıdaki
faktörlere
bağlıdır:
Topraklama
:
Toprak
bağlantısının
,
yıldırım
iletkenlerinin
etkin
olarak
çalışmasındaki
rolünün
çok
önemli
olduğu
göz
önüne
alındığında
, çok
dikkat
edilerek
kurulması
gerekmektedir.
NF C
17-100
ve NF C
17-102
standartları
, her
bir alt
iletken
için
kafes ve
paratonerleri
farklı
boyutlarda
olan
özel bir
topraklama
olması
gerektiği
koşulunu
getirmektedir.
Elektriksel
toprak
veya
mevcut
kemer ,
eş
potansiyeli
sağlamak
amacıyla
bu
iletkenlerebağlanmaktadır.
Son
olarak ,
iletkenin
topraklamasının
, gömülü
herhangi
bir
metal
elektrik
nakil
borusundan
mümkün
olduğu
kadar
uzak
(3-5
metre)
tutulması
ve omik
değerinin
düşük
dalga
empedansıyla
10
Ohm’dan
fazla
olmamasını
sağlamak
çok
önemlidir.
|